دانشگاه اصفهان الهیات تطبیقی 2008-9651 مقالات آماده انتشار 2025 09 24 Secular Spirituality in Contemporary Iran: A Critical Analysis معنویت سکولار در ایران معاصر: یک تحلیل انتقادی 29891 10.22108/coth.2025.146262.2019 FA مهدی گنجور گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت(ع)، دانشگاه اصفهان، ایران Journal Article 2025 08 06 Abstract<br /> This study critically examines the emerging phenomenon of secular spirituality within the context of contemporary Iran, a society historically characterized by deep-rooted religious adherence. While traditional, Sharia-based religiosity has long shaped Iranian identity, current trends suggest a transformation in religious observance that no longer fully satisfies many believers. This shift has paved the way for the rise of &quot;modern spirituality,&quot; emphasizing a blend of Eastern religious heritage and Western rational traditions to offer a novel, meaning-oriented approach to transcendence. Drawing on the insights of Professor Mostafa Malekian, this research elucidates the origins and historical context of modern spirituality in Iran and explores the factors contributing to its emergence. The analysis reveals that this modern paradigm, by largely overlooking supernatural dimensions and the transcendent aspects of human identity, presents fundamental limitations. Consequently, the study concludes that secular interpretations of spirituality may ultimately fall short in fulfilling the profound spiritual needs of contemporary Iranians. <br /> Keywords: Religiosity; Secular spirituality; Rationality; Modernity; Worldliness چکیده<br /> این مطالعه به بررسی انتقادی پدیده نوظهور معنویت سکولار در بستر ایران معاصر، جامعه‌ای که از نظر تاریخی با پایبندی عمیق مذهبی شناخته می‌شود، می‌پردازد. در حالی که دینداری سنتی و مبتنی بر شریعت مدت‌هاست که هویت ایرانی را شکل داده است، روندهای فعلی حاکی از دگرگونی در رعایت اصول دینی است که دیگر بسیاری از مؤمنان را به طور کامل راضی نمی‌کند. این تغییر، راه را برای ظهور «معنویت مدرن» هموار کرده است که با تأکید بر ترکیبی از میراث دینی شرقی و سنت‌های عقلانی غربی، رویکردی بدیع و معنامحور به تعالی ارائه می‌دهد. این تحقیق با بهره‌گیری از بینش‌های استاد مصطفی ملکیان، ریشه‌ها و زمینه تاریخی معنویت مدرن در ایران را روشن می‌کند و عوامل مؤثر در ظهور آن را بررسی می‌کند. این تحلیل نشان می‌دهد که این الگوی سکولار، با نادیده گرفتن گسترده ابعاد ماوراءالطبیعه و جنبه‌های متعالی هویت انسانی، محدودیت‌های اساسی را ایجاد می‌کند. سرانجام این مطالعه نتیجه می‌گیرد که تفاسیر سکولار از معنویت در نهایت ممکن است در برآوردن نیازهای عمیق معنوی ایرانیان معاصر ناکام بمانند.<br /> <br /> کلمات کلیدی: دینداری؛ معنویت سکولار؛ عقلانیت؛ مدرنیته؛ دنیاگرایی؛ انکار متافیزیک.